MOTnews 9 (10/11/2000)

Windmolen: West-Europese of Oosterse uitvinding?

Nog niet zo lang geleden ging men er van uit dat het systeem van de windmolen in het Oosten bedacht werd en door de kruisvaarders naar onze streken werd meegebracht, maar de waarheid is precies omgekeerd. In ondermeer Perzië en Afghanistan werd wel heel vroeg al windkracht gebruikt om molens aan te drijven, maar daar ging het om z.g. horizontale molens. De molens zoals je ze hier nog te velde kan zien, zijn verticale windmolens en die werden in het Oosten niet gebruikt.

Het oudste bericht over verticale windmolens in Palestina komt van een soldaat in de derde kruistocht onder Richard Leeuwenhart (inderdaad, de koning van Robin Hood). Hij beschrijft de ontzetting van de Arabieren bij het zien van een windmolen die de kruisvaarders daar bouwden. Dat bericht dateert van 1190 en de eerste vermelding van een windmolen in West-Europa dateert uit 1183 en is terug te vinden in Wormhout, toen in het graafschap Vlaanderen.

'Onze' windmolen is dus een uitvinding van bij ons.

WAAR OF NIET WAAR

Bij sommige watermolens draait het rad twee maal per dag in één richting en twee maal per dag in de andere richting.

Het antwoord lees je in de volgende MOT-NEWS.

ANTWOORD op WAAR OF NIET WAAR in MOT-NEWS 8

In water- en windmolens wordt het graan gemalen tussen grote ronde stenen die elk zo'n ton wegen, de maalstenen. Bij het malen beweegt echter maar één van beide stenen.

WAAR

In water- en windmolens zijn de maalstenen grote ronde stenen die zo'n ton wegen. De onderste, die vast ligt, noemt men de ligger. De bovenste, die draait, noemt men de loper. Het is precies door de draaibeweging van de ene steen over de vaste steen dat het graan gemalen wordt, de stenen raken elkaar evenwel niet.

KIDS-NEWS : iets om vanavond aan je kinderen te vertellen

Deeg kneden

Het kneden van deeg met de hand is een vermoeiende bezigheid, zeker voor de broden die vroeger van roggemeel gemaakt werden, tarwemeel was een luxeproduct voor de rijke mensen. Het roggemeel was zo zwaar om te kneden dat het met de voeten gebeurde. Je werd wel verondersteld je voeten vooraf te wassen, maar je mocht geen zeep gebruiken, omdat dat de smaak van het deeg zou beïnvloeden.

Het kneden van het deeg met de voeten zie je op muurschilderingen in de graven van de oude egyptische farao's en gebeurde nog steeds in de tijd van je grootouders.

Ken je andere 'oudere technieken'-freaks? Stuur dit bericht door naar iemand van wie je denkt dat hij / zij geinteresseerd is.