MOTnews 20 (16/07/2001)

WIST JE DIT AL? En hup, omhoog! Met de steeds krachtigere wagens die nu gemaakt worden, is het niet meer zo moeilijk, maar degenen die met een iets ouder model rondtuffen kennen het probleem: een min of meer steile helling oprijden met de wagen kan soms lastig zijn. De eerste wagens die op de markt kwamen kenden dit probleem zeker en een Brusselse firma probeerde hier op een eigenaardige manier aan te verhelpen. In 1914 gaven zij een publicatie uit, de 'Guide Routier Métallurgique', waarin de Brusselse straten met hun hellingsgraad vermeld werden. Op die manier konden chauffeurs de moeilijke straten omzeilen.

WAAR of NIET WAAR

Je drinkt je thee misschien met een klontje suiker of een wolkje melk, maar kan je hem ook drinken met een klompje boter? Het antwoord vind je in de volgende MOT-NEWS

ANTWOORD op WAAR of NIET WAAR in MOT-NEWS 19 (22/06/2001)

De wieken van een molen kunnen in beide richtingen draaien, naargelang de inval van de wind.

NIET WAAR

De wieken van een molen draaien altijd in dezelfde richting, namelijk linksom, tegen de richting van de zon in. Waarom dit zo gebeurt is niet zeker, maar een oude molenaar uit Heurne suggereerde volgende verklaring. Houtvezels groeien spiraalvormig, tegen de zonnerichting in vanaf de voet van de boom tot aan de top. Het gevolg daarvan is dat een balk veel sterker is als hij belast wordt in de groeirichting van zijn vezels in plaats van andersom. Bij torsie worden de vezels dan juist samengeperst - zoals bij een touw - in plaats van uit elkaar getrokken. De molenbouwer gebruikt het dikste deel van het hout (de voet van de boom) voor het midden van het wiekenkruis en de top van de wiek is dan het dunste deel. Om er voor te zorgen dat de wieken de druk van de wind het best kunnen opvangen, laat men ze linksom draaien, in de groeirichting van de vezels. Deze traditie hield gewoon stand toen men metalen wieken ging gebruiken.

HOE ZEG JE ? De verklaring van een technisch spreekwoord. Je vindt er nog meer op onze site (www.mot.be) onder "Spreekwoorden en zegswijzen". "Een spaak in het wiel steken" Voor de toepassing van de zogenaamde mechanische rem (met blok of schroef), gebruikte men allerlei middelen om een voertuig af te remmen of te beletten te bewegen. Eén ervan was het blokkeren van één (of meer) wiel(en) door een spaak (d.i. een stok) door het wiel te steken. Wanneer het voertuig op een steile helling reed, gleed het geblokkeerd wiel over de weg, wat de snelheid in grote mate beperkte. De overgang naar de figuurlijke betekenis van "een zaak tegenhouden" was gemakkelijk.

KIDS-NEWS iets om vanavond met je kinderen te doen Zelf kwark maken! In MOT-NEWS 16 (zie www.mot.be) vertelden we al dat kaas niets anders is dan een middel om melk langer te kunnen bewaren. Je kan deze theorie in praktijk omzetten en zelf kwark maken. Kwark is 'verse' kaas, het maken van kwark is de eerste faze in de bereiding van alle soorten kazen. Hoe ga je te werk? (tip: gebruik verse melk, geen gepasteuriseerde of anders behandelde melk) Laat een glas verse koemelk een dag of twee drie staan bij kamertemperatuur, tot ze zuur en brokkelig wordt. Leg een schone doek (bv. een katoenen handdoek) in een zeef die je op de rand van een kom hangt. Giet de brokkelige zure melk op het neteldoek en laat dit twee tot drie uur uitlekken. Wat je overhoudt in het doek is kwark. Je kan nu je boterhammetjes smeren met je zelfgemaakte verse kaas.