MOTnews 27 (07/12/2001)

NOG MEER BROOD IN HET MOT Je las het al in MOT-news 26 (om je geheugen op te frissen, surf naar www.mot.be en lees hem in de rubriek Mot-news), we zijn actief op zoek naar informatie over brood bakken bij andere culturen. En het woord "actief" nemen we letterlijk hier. Bij het schrijven van deze MOT-news kleeft de klei nog aan de vingers van auteur dezes, want we zijn aan de slag gegaan met het bouwen van een authentieke Marokkaanse oven, zoals deze gebruikt wordt bij belangrijke feesten in Zuid-Marokko, meer bepaald in de Ourzazate regio. We doen dat uiteraard niet alleen, het MOT werkt voor dit project samen met het Migranten Kultureel & Sociaal Trefpunt (MIKST) te Vilvoorde dat om te beginnen al één van zijn medewerkers afvaardigde om ons bij te staan. We houden de lezers uiteraard op de hoogte van wat er in de toekomst nog staat te gebeuren.

Vergeet niet: als je denkt ons interessante info te kunnen bezorgen over de technische aspecten van ovenbouw en broodbakken elders, geef ons dan zeker een seintje (info@mot.be)

WAAR OF NIET WAAR

Het merken van het vee met een brandijzer is een typisch gebruik van de Amerikaanse cowboys.

Het antwoord lees je in de volgende MOT-news

ANTWOORD op WAAR of NIET WAAR in MOT-news 26 (09/11/2001) Ketchup is ook in België een zeer populair sausje voor op frieten en allerlei andere gerechten, maar het is een typisch Amerikaans product uitgevonden door een zeker meneer Heinz, die we nu nog kennen van het beroemde ketchupmerk.

NIET WAAR

Ketchup vind zijn oorsprong in het pekelen van spijzen om ze langer te kunnen bewaren. Omdat die smaak niet altijd even aangenaam was, nam men de gewoonte dergelijke voedingswaren zeer sterk te kruiden. Ketchup of "ke-tsiap" komt oorspronkelijk uit het verre Oosten. Het was eigenlijk een erg pikante saus, speciaal voor visbereidingen op basis van gepekelde vis, schaaldieren en kruiden. In het begin van de 18de eeuw werd het door Engelse zeevaarders ontdekt en meegebracht naar Engeland. De oorspronkelijke ingrediënten waren in het Westen echter zo moeilijk te vinden dat men allerlei variaties op de saus uitdacht, uiteindelijk ook met tomaten. Pas op het einde van de 19de eeuw begon een zekere Heinz met de massaproductie van de variant met tomaten en de rest van het verhaal is bekend.

HOE ZEG JE? De verklaring van een technisch spreekwoord. Je vindt er nog meer op onze site (www.mot.be) onder "Spreekwoorden en zegswijzen". "Er blijft (te) veel aan de strijkstok hangen" "Er blijft veel aan maat en strijkstok hangen" "Iemand hars op de strijkstok geven"

Graan werd niet bij het gewicht verkocht, dus niet gewogen, wel gemeten in recipiënten. Men vulde de graanmaat, en streek dan met behulp van een strijkstok (ook streek en strekel genoemd) het graan gelijk met de rand. Als men te weinig graan gekregen had, m.a.w. als men benadeeld werd, dan zei men dat er "(te) veel aan de strijkstok blijven hangen was". Het wordt nu gezegd wanneer mensen bij een zaak geld in de zak steken zonder er recht op te hebben. De uitdrukking "Iemand hars op de strijkstok geven" verwijst naar een heel andere strijkstok, namelijk de strijkstok waarmee je de snaren van een viool beroert. Deze wordt met hars ingestreken om het contact met de vioolsnaren te bevorderen. Men wil er mee zeggen dat men iemand iets geeft (laat horen) wat hij kan gebruiken, dat men hem argumenten aan de hand doet.

KIDS-news: iets om vanavond aan je kinderen te vertellen Een koele ijskast of een ijzige koelkast? De woorden "koelkast" en "ijskast" worden in het Nederlands door elkaar gebruikt, misschien heeft dit een verklaring als je even teruggaat in de tijd? De koelkast die je nu in huis hebt werkt met elektriciteit en een thermostaat zorgt er voor dat de temperatuur in deze kast lekker laag blijft zodat je voedsel langer bewaart. Ook vroeger gebruikte men wel eens koeling om voedsel te bewaren, alleen gebeurde dat toen letterlijk met grote ijsblokken. De koelkast van toen was een echte "ijs"kast waarin een groot blok ijs zat dat de temperatuur in de rest van de kast laag hield. Dat ijs moest uiteraard ergens vandaan komen en ook geregeld vervangen worden omdat het smolt. Er bestond in het verleden dan ook een echte handel in ijsblokken, waarbij het ijs voor je koelkast aan huis geleverd werd.