MOTnews 59 (15/04/2005)

ERFGOEDDAG IN HET MOT

Jullie weten al dat het MOT een speciale band heeft met bakovens. Onze website heeft een heel hoofdstuk over de restauratie ervan en in de inventaris vind je al meer dan 700 bewaard gebleven broodovens terug.

Daarom staat ook de erfgoeddag in het MOT helemaal in het teken van de oven.

Die dag, zondag 17 april 2005 wordt het nieuwe en praktische on line handboek voor de bakovenbouwer gelanceerd.

Bovendien kan je een broodbak-workshop volgen in de bakoven van het Museum: je maalt zelf het graan in de watermolen, kneedt je eigen deeg en stookt de houtoven warm om je broodje te bakken. Haast je om je in te schrijven, want er kunnen maar 30 personen deelnemen die dag.

Voor wie uit de boot valt voor de broodbakcursus bedacht het MOT een heus bakovenparcours. Op wandel tussen de bakovens van het Museum ontdek je aan de hand van weet- en doevragen heel wat meer over bakovens en hun gebruik.

Reserveren voor de broodbak-workshop of het parcours kan bij Petra Vandermeiren, op het nummer 02 270 81 11 of via info@mot.be

GROOTMOEDERS RECEPTEN

Schoon met planten!

We hadden in de MOT-news eerder al over zeep en hoe ze gemaakt wordt (meestal van dierlijke vetten), maar hieronder geven we je een tip voor een plantaardig sopje.

In de prehistorie gebruikten ze al zeepkruid ofte Saponaria officinalis. Dit onkruid komt vaak voor op zeer arme zandgrond, zoals spoorwegbeddingen en dergelijke. Je kan het ook kopen in tuincentra, waar het een geliefde rotsplant is.

Je maakt een sopje door de plant te wrijven in een beetje water en met dit plantaardige zeepsop kan je bijvoorbeeld je haren wassen.

HOE ZEG JE? De verklaring van een technisch spreekwoord.

Je vindt er nog meer op onze site (www.mot.be) onder "Spreekwoorden en zegswijzen".

Vroeger was er geen water uit de kraan. Om zich te wassen, om te koken en om te poetsen moest men water halen aan de pomp. De pomp op het dorpsplein was de favoriete plaats van roddelende en kletsende huisvrouwen.

Het pompen zelf was een zwaar karwei en het dragen van de volle emmers nog meer. Deze dagdagelijkse bezigheid heeft dan ook vele spreekwoorden voortgebracht. In deze en in de volgende MOT-news krijg je van ons enkele van de leukste zegswijzen.

"Pompen" Het werkwoord pompen wordt figuurlijk gebruikt voor zwaar en zwoegend werken. Zo moet iemand die moeilijk studeert de leerstof erin pompen.

"In nood moet je pompen" Als je in slechte papieren zit, moet je hard werken om eruit te geraken.

"Pompende de grond in gaan" Een uitdrukking die de radeloosheid verwoordt, die je voelt als je ondanks voortdurend hard werken toch financieel achterop geraakt.

KIDS-news: iets om vanavond aan je kinderen te vertellen

Wisten jullie dat kinderen eigenlijk verantwoordelijk zijn voor het grote succes van de ritssluiting?

De rits zoals we ze nu kennen deed er een tijdje over om echt populair te worden.

In de jaren 1800 was er een eerste voorloper van de eigenlijke rits, die werkte via een ingenieus 'haken en oogjes'-systeem en diende om schoenen dicht te maken. Deze 'Clasp Locker' of klemsluiting kende weinig succes. Zijn opvolger kwam op de markt in 1917 en werd vooral gebruikt als sluiting voor overschoenen.

In de beginjaren werd de rits eigenlijk enkel gebruikt voor laarzen en tabakszakken. En het zou nog meer dan twintig jaar duren eer de mode-industrie overtuigd was van het nut van deze nieuwigheid voor kleding.

In de jaren dertig startte een promotiecampagne die lof van de rits bezong voor kinderkledij. De campagne legde vooral de nadruk op hoe de rits de zelfstandigheid van de kinderen bevorderde: met de rits konden ze zichzelf veel gemakkelijker aankleden. Van dan af was de opmars van de rits niet te stuiten en in 1937 zien we ze ook verschijnen in herenbroeken. Men dacht toen nog dat die geweldige nieuwe uitvinding er voor zou zorgen dat je nooit nog de gêne van een niet-dichtgeknoopte gulp moest doorstaan. Intussen weten we wel beter, want ook een rits vergeet menig man wel eens dicht te zippen.

Vandaag de dag kunnen we ontelbare zaken "dichtritsen" zoals jassen, broeken, tassen, koffers en schoenen, ... wat goed is voor een ritsproductie van meerdere kilometers per dag.