Van stam tot balk

Met ronde stammen kan je ook een vakwerk optrekken maar een stam bestaat uit kernhout en spinthout. Dat laatste is er gevoelig aan aantasting door insecten en kan dan ook best verwijderd worden. Om houtverbindingen te maken is het ook gemakkelijker met rechthoekige balken te werken. Om van een ronde stam rechthoekige balken te maken bestaan verschillende technieken.

Een wat zwaardere stam kan in dunnere secties verdeeld worden door het te klieven. Als de draad van het hout recht genoeg is kan met kennis van zaken snel met behulp van een kloofbijl en wiggen een stam mooi in twee of vier parten gekloven worden. Hierbij komt het hart van het hout aan de buitenkant van de balk te liggen, wat niet voor alle balken wenselijk is.

De meeste balken in vakwerkconstructies zijn met de bijl gekantrecht.

Stammen kunnen ook in de lengte doorgezaagd worden, bijvoorbeeld met de kraanzaag. Vaak wordt de stam eerst gekantrecht en dan doorgezaagd. Een stam kan in twee gezaagd worden om bijvoorbeeld twee gespiegelde korbelen te krijgen. Korbelen zijn schoren die vaak licht gekromd zijn en per paar worden opgesteld.

Stammen kunnen ook met een dissel bewerkt worden maar dit gebeurde vooral voor kromme stukken en is dan ook een typische manier van werken in de scheepsbouw, maar minder in de vakwerkbouw.

Meer informatie over deze handwerktuigen is te vinden bij de werktuigfiches van de timmerman op ID-DOC.

Deze pagina wordt voortdurend uitgebreid. Kom regelmatig een kijkje nemen.

Balken zagen tijdens Stage vakwerk (2017)

video: planken zagen tijdens Archeologiedagen 2021