Opzoeken

De moskrabber is een handwerktuig waarmee griendwerkers het mos van de struiken afkrabben zodat de stammetjes of stoven meer licht en lucht krijgen (1). [MOT] (1) VINK G.: Gereedschap voor de griendcultuur, in Ambacht & gereedschap, afl. 20 (2001): 16. Dit moskrabben gebeurde vooral voor de Tweede Wereldoorlog volgens WESTERHOUT T., Werkendam 'met kist en bult' de Biesbosch in. Fragmenten van de biezen-, riet- en griendcultuur, Werkendam: 123.

Sleutel om de tandwielen van de vrijloop van een fietswiel of een wiel van een motorfiets te demonteren. Er bestaan diverse modellen met haken en pennen, met ketting zoals een kettingpijptang, enz. [MOT]

Deze nieuwe werktuigfiche is in opbouw. Zie ook de kikker (voor kabels). [MOT] (1) Eenvoudige lessen over toegepaste electriciteit, voor lijnleggers van de telegraaf 2(1), 4, Brussel, 1911: 144-147.

Hamer om nummerplaatjes en identificatieplaatjes in hout te slaan, voornamelijk in de bosbouw om gevelde bomen op de kopse kant te markeren. De kop heeft doorgaans twee bolle banen. De terugslagloze, magnetische hamer heeft een baan met diameter van 4 à 5 cm, een meerlagige bol in meerdere materialen (metaal, kunststof, rubber). Daarrond passen de weerhaakjes van specifieke boomplaatjes. Zowel de hamer als identificatieplaatjes zijn vaak gepatenteerd. Bij het zachtjes inslaan van de boomplaatjes met één precieze slag, hechten de weerhaakjes aan de buitenkant zich in het hout. De andere baan gelijkt vaak op de bolle baan van een uitdeukhamer maar kan ook vervangen zijn door een bijlblad. De bovenkant van de kop kan voorzien zijn van groeven om de boomplaatjes te klemmen en met de hamer als hefboom te kunnen afnemen. [MOT]

Om een kind bij een bevalling te halen, werd soms een verlostang gebruikt. Kenmerkend zijn het roestvrij staal, de brede kaken en de korte armen. Men mocht immers geen grote kracht uitoefenen op het hoofdje. De armen van vele verlostangen waren verbonden zonder draaispil, zodat men ze makkelijk uit elkaar kon nemen. De geneesheer kon dan zonder gevaar één gedeelte van de tang links, het ander gedeelte rechts van het hoofd van het kind duwen.Zie ook de verlostang (dierenarts) [MOT]

De keukenbreektang kraakt noten, schalen van schaaldieren en oesters. Men steekt het voedsel tussen de kaken en knijpt de tang dicht. Hierdoor krikt men de tandheugel omhoog tot bijvoorbeeld de noot boven in de tang zit vastgeklemd. Men drukt vervolgens de armen verder samen tot de schaal breekt. Voor noten kan men ook een notenkraker gebruiken, voor kreeften ook een kreefttang. Voor oesters is er onder meer de oestertang. [MOT]

Werktuig om een uitwendige schroefdraad te snijden aan ijzeren bouten en dunne staven. Er bestaan verschillende modellen, die allemaal van gehard staal zijn. Het kan een troffelvormig werktuig zijn van variërende grootte (ca. 15-35 cm lang) met in het blad verscheidene gaatjes met draad van verschillende diameter (van enkele millimeters tot 1 cm), voor bouten van verschillende grootte (1). De bout wordt in een bankschroef geklemd en het overeenstemmende gat van het snij-ijzer wordt op het uiteinde geplaatst. De vakman draait vervolgens het werktuig over de bout naar beneden, erop lettende dat het loodrecht op de bout blijft. Het draadsnij-ijzer kan ook een rechthoekig plaatje zijn met in het midden een - eventueel verstelbare - uitsnijding, met rechte handvatten aan de twee korte zijden (2). Daarmee kan men makkelijker draaien. In sommige gevallen is er op hetzelfde draadsnij-ijzer ook een snijtap om inwendige draad te snijden aan de bijbehorende moer (zie draadsnijtap (voor metaal)). Zie ook draadsnij-ijzer (voor...