Opzoeken

Houten of metalen wig - vandaag van kunststof -, meestal met holrond bovenvlak en een houten hecht of een metalen beugel. Het stopblok wordt tegen het wiel van een voer- of rijtuig geplaatst om het af te remmen of tegen te houden. De stopblokken voor de spoorwegen worden volgens plan gemaakt uit eik of olm; de steel (ca. 90 cm), uit es of acacia (1). [MOT] (1) ''Kleine houten voorwerpen'': 3.

N. Namur & Cie. Usine à vapeur. Bureaux et meubles américains

Handwerktuig van de boekbinder om bladvellen gelijk af te snijden. Het wordt meestal op een pers gebruikt om het boek stevig te kunnen klemmen. Aan de onderzijde van één blok is horizontaal een mesje bevestigd via een schroef die door het blok loopt. Het snijmesje kan vast of verstelbaar zijn. Door de ploeg heen en weer te schuiven, snijdt het mes overlangs meerdere vellen tegelijk af, waarna de schroef wordt aangehaald om het snijblad te verstellen voor een volgende reeks vellen en eventueel om de rand van de band af te snijden. Door de geleider en houten schroef kan dit werktuig vanop afstand sterk op een veerploeg gelijken maar daarin is steeds een schaafbeitel van een ploegschaaf gemonteerd (1). [MOT] (1) SALAMAN: Dictionary of leather-working tools c. 1700-1950 and the tools of allied trades: 7-12.

Een bordenwisser is een wisser om schoolkrijt (1) van een mat, zwart geverfd schoolbord af te vegen. Hij bestaat uit een houten blok, die als handvat dient, en een borstelvlak, doorgaans een dik kussen uit vilt of samengesteld uit enkele dwarse stroken vilt (2). Traditioneel werd het krijtstof uit de wisser geklopt tegen een muur of met behulp van een houten meetlat maar inademing van overvloedig krijtstof is nadelig voor de gezondheid. Geleidelijk werd de bordenwisser daarom vervangen door vochtige doeken. De bordenwisser is te onderscheiden van sommige handborstels, van de dresseerplank en van de platenborstel. Om een schoolbord te vegen, werd soms een wiek gebruikt. [MOT] (1) W.N.T. sv schoolkrijt: [schrijfstift van] 'in pijpjes gegoten gips' (2) MIDGLEY, R. & LAWTHER, G. 1982: Encyclopedie van gereedschappen: 21.

De dresseerplank is een hardhouten blok in de vorm van een rechthoek of parallelepipedum van ca. 20 cm lang en 7,5 cm breed waarmee de typograaf het zetsel dresseert, d.i. de loden zetletters gelijkmatig aanklopt met een dresseerhamer. Soms is onderaan een laag vilt of rubber aangebracht, waardoor het geheel enigszins lijkt op een groot formaat van bordenwisser. [MOT]

Sommige lasten kan men makkelijk met een hijstang vastnemen en vervolgens met een hijstoestel verplaatsen. Het gewicht zelf trekt de tang dicht, dus hoe groter het gewicht, des te groter de klemkracht. Er bestaan hijstangen voor steen, stammen, zakken, smeltkroezen, vaten, buizen ... De tang is aangepast aan het voorwerp dat het grijpt. Hieronder volgt de bespreking van een aantal hijstangen. De oudere types zijn de steenschaar, de hijstang voor ijs, hijstang voor molenzakken en voor smeltkroezen. In tegenstelling tot haar naam is de steenschaar geen schaar, maar een hijstang voor steen. De kaken kunnen zeer ver opengaan om brede stukken te vatten. Bij de hijstang voor molenzakken is dit echter niet nodig, aangezien de tang slechts de strop van de zak grijpt om de zak naar boven te hijsen. In de huidige catalogi vinden we balktangen en allerlei heftangen voor buizen en vaten. De kaken van de tangen die rond balken of buizen grijpen, zijn vrij groot en halfrond. Bij de tangen die I-vormige balken opheffen, grijpen...