Houwhamer (m.)

identificatiecode
ID 1306
morfologie
beroep
holotype
MOT V 2019.0072 L=19cm B=7cm G=301gr
alias
vijlhamer (syn.)
alias
vijlenmakershamer (syn.)
alias
vijlenkappershamer (syn.)
beschrijving

De houwhamer is een metalen hamer van zeer diverse afmetingen en gewicht (ca. 50-4000 gr), naargelang het te vervaardigen vijlmodel. De hamerkop is trapeziumvormig gesmeed, waarbij de baan naar het kopeinde smaller toeloopt tot een rechthoek of cirkelvorm en naar de houten steel toe buigt. Deze steel is meestal licht gebogen en 15-20 cm lang. Hij wordt stevig gegrepen opdat de kop niet onnodig hoog oplicht tijdens het kappen en om het houwen te doseren. Door het intense gebruik vertoont het hout vaak gebruikssporen van de vingers van de vakman.

De vijlenmaker hanteert de houwhamer bij de fase van het kappen van de nieuwe vijl of rasp of het herkappen van een oude, door met de ene hand honderden fijne, precieze, zeer regelmatige slagen op een bijhorend houwbeiteltje te geven, dat met de andere hand schuin naar zich toe op de vijl in bewerking wordt geplaatst. Zo bekomt men het gewenste reliëf. Deze vijl ligt op een houwaambeeld. Het zwaartepunt van het werktuig ligt sterk bij de hamerkop. De vijlenkapper maakt fijne, parallelle slingerbewegingen met de houwhamer rond dit evenwichtspunt.

De houwhamer is zeer herkenbaar maar grote exemplaren kunnen uitzonderlijk gelijkenissen vertonen met de hoefsmeedhamer. [MOT]

MOT V 2019.0072

houwhamer L=26cm B=16cm © Museum Rotterdam 48972