Smetlijn (v.)

identificatiecode

MOT V 2001.0483

morfologie

draadvormig

beroep

beroep

beroep

beroep

beroep

beroep

beroep

holotype

MOT V Dv 1217 L=13,5cm B=8cm G=200gr. Opschrift: STRAITLINE.

holotype

MOT V 2001.0483 (Japan) L=23,5cm B=9cm H=10cm G=500gr

holotype

MOT V 2001.0486 (Japan) L=14cm B=8cm H=5cm G=204gr

alias

smetkoord (syn.) (VAN DER HOEVEN: 88)

alias

meetkoord (syn.) (VAN DER HOEVEN: 88)

alias

slaglijn (syn.) (GROTHE: 182)

alias

kordeel (syn.) (VAN KEIRSBILCK 1898: 403)

alias

richtsnoer (syn.) (VAN HOUCKE: 671)

alias

kalklijn (syn.)

omschrijving

Met roet, houtskool of kleurstof ingewreven touw waarmee een rechte lijn afgetekend wordt. De lijn wordt in een potje gestoken waar de kleurstof met water gemengd werd. Ze wordt door twee vaklui gespannen op de te beslagen of te

zagen stam of balk, op de sporen van een dak enz., vervolgens in het midden opgelicht en losgelaten. Door de slag spat de kleurstof van het touw af en wordt een lijn afgetekend (1).

De Japanse smetlijn is opgerold op een in een houten potje geplaatste spoel. In het potje ligt een spons of iets dergelijks met kleurstof. Bij het afrollen glijdt de lijn over de spons en wordt ze automatisch met kleurstof ingewreven. [MOT]

(1) Vandaar ook slaglijn (GROTHE: 182). In het Frans is cingler (ook battre la ligne) de geijkte uitdrukking voor smetten.