Staarttrekmes (o.)

identificatiecode

MOT V 2001.0454

morfologie

morfologie

beroep

holotype

MOT V 91.0546 L=55cm B=6cm G=460gr. Opschrift: Debenne.

holotype

MOT V 95.0400 L=71cm B=11,5cm G=600gr

holotype

MOT V 2001.0454 (Japan) L=38cm B=9cm H=6cm G=250gr
beschrijving

Hoewel ook gebruikt in plaats van het hol trekmes om smalle holronde vlakken te bewerken, dient het staarttrekmes (1) hoofdzakelijk om het binnenste van een ton glad te schaven. De ambachtsman drukt het werktuig tegen het hout met zijn linkerhand en trekt met zijn rechterhand.

Het is een trekmes (zie glossarium) met half-cirkelvormig of cirkelvormig (2) kort blad waarvan het ijzer in een dille eindigt. Een ander model heeft een recht of gebogen blad en beugel, die overgaat in twee angels, die al dan niet zijn samen gesmeed. De houten steel is 20-40 cm lang. Tenslotte kan het een gebogen blad (ca. 10 cm bij 4 cm) zijn dat haaks op het uiteinde van een stang (ca. 20 cm), al dan niet met dille, is gesmeed. De houten steel is hier ca. 40-45 cm lang.

Het werktuig onderscheidt zich van de steelschraper door het feit dat het vlak van het blad en dat van het bewerkt stuk hier nagenoeg evenwijdig zijn. In tegenstelling tot het lepelmes wordt met het staarttrekmes asgericht gewerkt.

Het Japanse staarttrekmes, met rechte snede, dient ook om boompjes te schillen (vgl. schiltrekmes) en hout glad te schaven (3). [MOT]

(1) Eigen benaming onbekend.

(2) Het vormt ook soms een kwadraat (NORMAN: fig. 11d).

(3) Bij het Japanse staarttrekmes is het ijzer uitneembaar.

Staarttrekmes MOT V 2001.0454